Phóng sự
Bài viết phóng sự là bài thuật lại nhiều sự kiện xẩy ra ở
nhiều nơi khác nhau, để minh họa cho một chủ đề, kèm thêm ý kiến riêng của tác
giả, nhằm khơi gợi suy nghĩ và xúc cảm của độc giả.
Trong phóng sự, những trở ngại, những nỗ lực vượt khó, những
kịch tính và cảm xúc được sắp xếp mỗi lúc một tăng thêm (xem bài Phóng sự: Chênh vênh đời cửu vạn), cuối cùng đi đến một cao trào tột đỉnh đầy bức xúc,
thúc đẩy tác giả hoặc độc giả tìm ra hướng giải quyết.
Lưu ý: Chỉ đưa ý kiến riêng cách ngắn gọn sau khi đã trình
bày những sự kiện có thật, với những nhân vật, nơi chốn có tên tuổi rõ ràng,
diễn ra vào những thời điểm rõ rệt (ghi rõ năm, tháng, ngày, giờ…) với những con
số thông kê chính xác và những lời phát biểu được trích dẫn cách sống động, độc
đáo, sắc bén...
Đường dây kết nối
Cần phải có đường dây kết nối xuyên suốt từ đầu đến cuối bài
phóng sự, tạo nên sự mạch lạc. Muốn thế, phải chọn từ khóa trong tựa đề và sa-pô,
rồi cho những từ khóa này xuất hiện trong những câu chuyển mạch, trong thân bài
và kết bài, ví dụ từ khóa 'ơn lành' và 'ơn bình an' trong bài phóng sự 'Mùa Giáng
Sinh 2020 ở nơi này - phần 4', hoặc từ khóa 'cửu vạn' và 'bốc vác' trong phóng
sự 'Chênh vênh đời cửu vạn'...
Ví dụ 1: Phóng sự: Mùa Giáng Sinh 2020 ở nơi này - phần 4
(Từ khóa 'ơn lành' và 'ơn bình an')
- Sa-pô
“Chúa giáng trần, đem
ơn lành, niềm ước mơ muôn dân đang đợi chờ”.
- Chuyển mạch
Lời của bài hát này diễn tả niềm vui của các tín hữu vì nhận
được muôn ơn lành, cùng với ơn bình an do Chúa Hài Nhi ban tặng. Niềm vui này
được thể hiện rõ nét trong mùa Giáng Sinh 2020 tại nhiều cộng đoàn, nhiều giáo
xứ ở nơi này, cho dù đại dịch Covid vẫn hoành hành trên thế giới…
- Nhập bài
Giáo xứ Chợ Cầu
Tại Giáo xứ Chợ Cầu (hạt Hóc Môn), từ những ngày đầu tháng
12.2020, sau các thánh lễ ngày thường, cha chánh và cha phó xứ đều ngồi tòa
giải tội để giúp cho giáo dân được sạch tội và có sự bình an trong tâm hồn. Năm
nay vì đại dịch Covid, giáo xứ không mời các linh mục trong Giáo hạt đến giải
tội như những năm trước, nhưng lịch giải tội liên tục của hai cha đã đáp ứng
được nhu cầu xưng tội cho giáo dân trong Giáo xứ...
Ví dụ 2: Phóng sự: Chênh vênh đời cửu vạn (Từ khóa 'cửu vạn'
và 'bốc vác')
- Sa-pô
'Cửu vạn' là một tên gọi khác của nghề lao động chân tay hay
bốc vác thuê, đây được xem là một nghề nặng nhọc, vất vả và bấp bênh nhất.
- Chuyển mạch
Những người làm nghề này không chỉ gánh trên mình cơm - áo -
gạo - tiền hàng ngày mà còn lẩn khất sau đó những câu chuyện về số phận, cuộc
đời, những bước đường run rủi trở thành một cửu vạn chuyên nghiệp…
- Nhập bài
Bài 1: Bán sức đổi cơm
Có người vừa học xong phổ thông, có người đã trung niên, có
người mới hôm qua còn có nghề nghiệp ổn định, hôm nay đã trắng tay và chọn làm
cửu vạn, cũng có người đã bước sang tuổi 70, đáng lẽ đến lúc phải an hưởng tuổi
già… Nhưng không, trong thế giới cửu vạn độ tuổi nào cũng có, độ tuổi nào thì
những người cửu vạn cũng phải vác trên vai những gánh vác nặng trĩu của cơm –
áo – gạo – tiền…
- Thân bài
...16 giờ chiều, chợ An Đông!
Mỗi lượt vác hàng ở chợ, ông Minh được trả hai ngàn đồng.
Chỉ hai ngàn đồng nhưng ông làm việc rất chăm chỉ, cần mẩn, cẩn thận như sợ chỉ
chểnh mảng một chút thôi thì cái công việc được trả công bèo bọt này cũng mất
luôn. Đời làm bốc vác thuê ở tuổi 70, mấy ai còn tha thiết gọi, ngoài kia còn
hàng trăm thanh niên trai tráng chực chờ...
Nguồn: Lm. Giuse Vũ Hữu Hiền
